Teren Pszczewskiego Parku Krajobrazowego w większości, bo aż w 60% porośnięty jest lasami. Są to głównie bory świeże, ale na siedliskach suchych i ubogich wykształcają się również bory suche z chrobotkami. W rynnach polodowcowych i dolinach rzek oraz w zagłębieniach terenu spotkać można także bory mieszane świeże i różnego typu lasy liściaste. Znamiennym przykładem takiej doliny jest dolina Kamionki będąca jednocześnie rezerwatem florystycznym utworzonym w 2004 roku, o powierzchni 59,18 ha. Rezerwat został utworzony w celu ochrony i zachowania kompleksu ekosystemów związanych z doliną rzeki, wraz z charakterystycznymi dla nich gatunkami roślin. Na stromych zboczach doliny występują okazałe lasy bukowe. Miejscami, w okolicach wsi Mnichy i Krzyżkówko, istnieją dobrze zachowane fragmenty grądów i olsów. W grądach dominującym gatunkiem jest dąb, a towarzyszą mu buk, grab, jesion i jawor. Pojawiają się także gatunki chronione jak cis, wawrzynek wilczełyko, lilia złotogłów czy storczyk buławnik czerwony. W obrębie rozcięć erozyjnych w stromych skarpach doliny Kamionki, gdzie funkcjonują źródliska, miejscami utworzyły się torfowiska źródliskowe. Na skraju doliny występują fragmenty cennych zbiorowisk łąkowych z pełnikiem europejskim i storczykami. W wodach Kamionki stwierdzono występowanie rzadkiego minoga strumieniowego, prymitywnego kręgowca wodnego. Występuje on wyłącznie w dobrze natlenionych i czystych wodach w rejonie Mnichów, gdzie Kamionka nabiera górskiego charakteru. Jak wspomniano w poprzednim rozdziale, rysem charakterystycznym krajobrazu są też jeziora. Wiele z nich jest cennych z krajobrazowego i przyrodniczego punktu widzenia, co znalazło odbicie w strukturze rezerwatów przyrody w parku. Trzy z czterech rezerwatów obejmują ekosystemy jeziorne lub przyległe, związane z nimi historycznie. Rezerwat ornitologiczny Jezioro Wielkie został utworzony w 1991 roku, a jego powierzchnia wynosi 236,30 ha. Obejmuje płytkie, eutroficzne Jezioro Wielkie z trzema wyspami. Na jednej z nich rośnie ponad 200-letni naturalny drzewostan z przewagą dębu. Na jeziorze spotkać można około 120 gatunków ptaków, w tym 32 zagrożone w skali kraju. Uwagę zwraca kolonia kormoranów. Na wyspie znajdującej się w południowo-wschodniej części Jeziora Lubikowskiego znajduje się rezerwat leśny Dąbrowa na wyspie, utworzony w 1995 roku, o powierzchnia 4,40 ha. Występuje tu rzadko spotykany las liściasty w typie świetlistej dąbrowy. Rezerwatem krajobrazowym jest natomiast rezerwat Jeziora Gołyńskie utworzony w 1972 roku o powierzchni 3,10 ha. Jest to fragment dawnego Jeziora Gołyńskiego obecnie osuszonego w wyniku ekspansji lasu. Występują tu między innymi rosiczki: okrągłolistna i długolistna.

Poza rzekami i jeziorami liczne są w parku drobne zbiorniki wodne. Żyje w nich, między innymi, traszka zwyczajna i traszka grzebieniasta. Spotkać tu można również rzekotkę drzewną i grzebiuszkę ziemną oraz kumaka nizinnego. Płytkie, silnie porośnięte roślinnością pływającą zbiorniki zamieszkuje niepozorny ślimak – zatoczek łamliwy. Wody parku są też miejscem życia cennych gatunków ryb: kozy, bolenia czy piskorza. W niewielkich zbiornikach w otulinie stwierdzono występowanie żółwia błotnego. Teren parku stanowi ważny przystanek dla wielu gatunków ptaków migrujących np. dla gęsi zbożowej i białoczelnej. Szuwary nad jeziorami zamieszkują: cyranka, bąk, nurogęś, kropiatka i wiele innych. W lasach i na ich skraju żerują dudki i dzięcioły zielone. Spośród ptaków drapieżnych na terenie parku odnotowano między innymi obecność rybołowa, bielika, kani rudej i czarnej, kobuza i trzmielojada. Na wielu zbiornikach zaobserwować można ślady obecności bobra i wydry. Niekiedy teren parku odwiedzają także łosie. Ciekawą grupą są nietoperze występujące tu w liczbie aż 12 gatunków (w tym nocek duży, nocek Natterera, gacek brunatny i mopek). Zagrożeniem dla przyrody parku jest głównie osuszanie terenu, a na obszarach użytkowanych rolniczo i w kompleksach stawów hodowlanych intensyfikacja gospodarki oraz zmiany w sposobie użytkowania. Groźne dla wielu gatunków jest również wiosenne wypalanie roślinności.

Rezerwaty przyrody:

  • Dąbrowa na wyspie (rezerwat leśny utworzony w 1995 roku, powierzchnia: 4,40 ha, woj. lubuskie) – obejmuje leżącą w południowo-wschodniej części Jeziora Lubikowskiego wyspę porośniętą rzadko spotykanym lasem liściastym z przewagą świetlistej dąbrowy.
  • Jeziora Gołyńskie (rezerwat krajobrazowy utworzony w 1972 roku, powierzchnia: 3,10 ha, woj. lubuskie) – stanowi fragment dawnego Jeziora Gołyńskiego obecnie osuszonego w wyniku ekspansji lasu. Występują tu między innymi rosiczki: okrągłolistna i długolistna.
  • Jezioro Wielkie (rezerwat faunistyczny – ptaki utworzony w 1991 roku, powierzchnia: 236,30 ha, ) – obejmuje płytkie, eutroficzne Jezioro Wielkie z trzema wyspami. Na jednej z nich rośnie ponad 200-letni naturalny drzewostan z przewagą dębu. Na jeziorze spotkać można około 120 gatunków ptaków, w tym 32 zagrożone w skali kraju.
  • Dolina Kamionki (rezerwat florystyczny utworzony w 2004 roku, powierzchnia: 59,18 ha) – utworzony w celu ochrony i zachowania kompleksu ekosystemów związanych z doliną rzeki, wraz z charakterystycznymi dla nich gatunkami roślin.