Dziekanowice
Wieś przy wschodnim brzegu Jeziora Lednickiego. Kościół z połowy XIX w. Siedziba dyrekcji Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy. Nad jeziorem zaniedbany park zabytkowy o charakterze krajobrazowym, w trakcie porządkowania. Na północ od wsi tzw. Mały Skansen z przeprawą promową na Ostrów Lednicki i ekspozycją najcenniejszych zabytków odkrytych w tym miejscu. W pobliżu drogi Poznań– –Gniezno Wielkopolski Park Etnograficzny – oddział Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy. Na powierzchni 21 ha wyeksponowanych jest 51 zrekonstruowanych zabytków architektury wielkopolskiej wsi z przełomu XVIII i XIX w., z kompletnym wyposażeniem wnętrz. Przy zagrodzie z Goździna – ogródek historycznych roślin użytkowych.
Dziećmiarki
Najstarsza wzmianka dotycząca wsi pochodzi z 1378 r. Stanowiła własność Krzyżanowskich, a w latach 40. XIX w. właścicielem był hrabia Albin Węsierski. W latach 70. XIX w. wieś składała się z dwóch części: Dziećmiarek i folwarku Słępowo, liczyła 170 mieszkańców i 14 domów. Mała wieś skupiona wokół dawnego majątku. Park zabytkowy o charakterze krajobrazowym, niestety zaniedbany. Obok parku – stare zabudowania folwarczne.
Imiołki
Znajduje się tu grodzisko typu stożkowego, które w okresie wojen napoleońskich zostało wtórnie wykorzystane jako zbiorowa mogiła żołnierzy. Miejsce spotkań młodzieży chrześcijańskiej przy tzw. „Bramie–Rybie”.
Komorowo
Komorowo znane było już w 1357 r., należało wówczas do kapituły gnieźnieńskiej. W 1520 r. wieś oddawała dziesięcinę do Waliszewa, wzmiankowana również w 1580 r. W latach 80. XIX w. Komorowo liczyło 157 mieszkańców.
Lednogóra
Duża wieś przy południowym krańcu Jeziora Lednica. Kościół neogotycki z końca XIX w. Nad jeziorem park wiejski o powierzchni 2,88 ha z połowy XIX w. ze śladami dawnego założenia ogrodowego: podjazd przed dworkiem, aleje kasztanowców, szpaler grabowy.
Moraczewo
Przy drodze Poznań–Gniezno zrekonstruowane zabytkowe wiatraki koźlaki i chata. Na północ od nich, przy bocznej drodze, ruiny grodziska pochodzącego z VIII w., wklęsłego, wys. 130 m n.p.m. – punkt widokowy.
Sławno
Duża wieś o bogatej historii sięgająca średniowiecza, położona nad jeziorem Sławno (18,1 ha). Kościół murowany z końca XIX w. wzniesiony na miejscu wcześniejszego dworu otaczającego pozostałości krajobrazowego parku, łączącego się z lasem. W bezpośrednim sąsiedztwie, położony na malowniczym wzgórzu, otoczony lasem stary cmentarz parafialny. Mogiły ułożone tarasowo. Na szczycie wzgórza drewniana kaplica cmentarna pw. św. Rozalii z końca XVIII w. W pobliżu najstarsze pochówki z połowy XIX w. Na cmentarzu liczne drzewa pomnikowe: buki, dąb i topole białodrzewy.
Rybitwy
Mała wieś przy zachodnim brzegu Jeziora Lednica. Ładny widok na Ostrów Lednicki. Zabytki budownictwa wiejskiego: chaty, wiatraki. Nad jeziorem mały XIX-wieczny dworek.
Waliszewo
Wieś znana już w 1357 r. stanowiła wówczas własność kapituły gnieźnieńskiej. Waliszewo położone jest nad Jeziorem Lednica, na którego brzegu znajduje się drewniany kościół pw. św. Katarzyny, zbudowany w 1759 r. W kościele znajduje się rzeźba Matki Boskiej i św. Jana z pierwszej połowy XV w. Wnętrze kościoła jest w stylu barokowym i rokokowym, m.in. główny ołtarz z 1760 r. Przy kościele rośnie kilkusetletnia lipa - pomnik przyrody.
Zakrzewo
Wieś wzmiankowana w 1389 r. Właścicielem był ród Opalów. Znajduje się tutaj pałac i dwór. W 1520 r. dziesięcinę z dworu oddawano do kościoła w Sławnie. W 1566 r. właścicielem był Mielżyński, a w XVIII w. Węsierscy. Od 1878 r. Zakrzewo przeszło w ręce Chełmickich. Znajdowała się tu wówczas gorzelnia, młyn parowy i tartak. W 1872 r. został wybudowany neorenesansowy pałac, otoczony 15,8-hektarowym parkiem krajobrazowym, zaprojektowanym przez francuskiego ogrodnika Augustyna Denizota. Obecnie jest to centrum bankowe BZ WBK. Pod koniec XIX w. wieś dworska obejmowała powierzchnię 780 ha. Zamieszkiwało ją 238 osób w 71 domach. Wieś gospodarska obejmowała 62 ha. Mieszkało w niej 24 mieszkańców, w czterech domach.